Szkoła w Danii: wszystko co musisz wiedzieć


https://www.oerestadgym.dk/in-english/the-gymnasium-programme-stx/

Ten wpis to poniekąd rozszerzenie postu, który napisałam już dawno, dawno temu na moim starym blogu – możecie przeczytać go tutaj. Z racji wielu pytań odnośnie szkół w Danii, postanowiłam napisać osobny post, który może ciut bardziej rozjaśni szkolne tematy. 



Rodzaje szkół w Danii, czyli duński słowniczek szkolny


Trzeba przyznać, że szkolnictwo w Danii, na poziomie średnim jest strasznie skomplikowane i ciężko połapać się w nazewnictwie, profilach i tym co one oferują oraz za sobą niosą.

Na sam początek, wiedza najważniejsza, w Danii większość szkół jest bezpłatnych dla osób posiadających pozwolenie na pobyt, dodatkowo możliwe jest ubieganie się o SU, czyli „kieszonkowe”, które uczniowie dostają za uczęszczanie do szkoły, ale o tym przeczytacie poniżej. :)


Szkoła w danii, infografika, studia w Danii

Szkoła podstawowa w Danii
_________________________

Folkeskole 


Szkoły podstawowe trwają w Danii od klasy 0 (klasy przedszkolnej) do klasy 9, albo 10. W kraju wszystkie te klasy są obowiązkowe, prócz 10, która jest dobrowolna, a korzystają z nich uczniowie, którzy albo chcą poprawić swoje wyniki końcowe z 9 roku, albo potrzebują jeszcze roku na zastanowienie się co chcą robić dalej. Po zdaniu Folkeskole można iść do Gymnasium, albo do jednej ze szkół zawodowych. 



Szkoły średnie w Danii
_________________________

Gymnasium

Kolejne lata Duńczycy uczą się w Gymnasium (takim naszym polskim liceum), gdzie wybierają sobie interesujące ich profile, a na nich zbiór przedmiotów, które przydadzą się im w przyszłych szkołach. 
Jednakże w tym wypadku odróżniamy kilka typów profili i egzaminów, które możemy zdać w Gymnasium, a są to:
HHX (Højere handelseksamen) – trzy letnia edukacja skupiająca się na obszarze handlowym. Z reguły nie zawiera w programie nauczania przedmiotów przyrodniczych.


HTX (Højere teknisk eksamen lub teknisk gymnasium) – trzy letnia edukacja skupiająca się na przedmiotach ścisłych i technicznych, np.: fizyka, biologia, matematyka.

STX – trzy letnia szkoła ogólnokształcąca, trwająca 3 lata.

EUX – to gymnasium połączone ze szkołą zawodową (duń.: Erhvervsuddannelser), które umożliwia zdobycie studenckiego egzaminu, oraz zawodu w jednym czasie. Takie szkoły trwają zazwyczaj dłużej, niż 3 lata.

Studenterkursus – to przyspieszone gymnasium. Umożliwia zdanie egzaminu w raptem 2 lata, omijając przy tym przedmioty, takie jak sport, czy religię.


W wypadku zdania jednej ze szkół, otrzymujemy egzamin studencki (duń.: studentereksamen), czyli taką jakby wersje polskiej matury, która umożliwia nam złożenie papierów na studia wyższe.

EUD (Erhvervsuddannelser), czyli szkoły zawodowe w Danii
________________________


Po ukończeniu Folkeskolen, zamiast do Gymnasium można ubiegać się o miejsce w College, lub innej ze szkół skupiających się na nauce zawodu. Szkoły te trwają od 1 do nawet 6 lat i obejmują specyficzny tok nauczania, bowiem pierwszy rok (duń.: grundforløb) to tylko teoria, zaś następne kilka lat (duń.: hovedforløb) teoria przeplata się z praktykami, które najczęściej uczniowie sami muszą sobie znaleźć. W zależności od wybranego zawodu, praktyki odbywają się w różnych placówkach przez kilka miesięcy, po których wraca się na kilka tygodni do szkoły, a później kontynuuje praktykę. Za uczęszczanie na praktyki dostaje się wypłatę (duń.: elevløn). Po ukończeniu szkoły zazwyczaj uczniowie podejmują się pracy, jednak jako absolwent, w przypadku wielu kierunków można kontynuować naukę w szkołach wyższych. 


Inne uczelnie
_________________________

Handelsskole

To po prostu szkoła handlowa, także publiczna, czyli bezpłatna. Oferuje często HHX, ale także klasy na zasadzie szkół zawodowych, gdzie praktyka przeplata się z teorią. Zdanie szkoły wiąże się z egzaminem studenckim (studentereksamen), albo egzaminem zawodowym (duń.: svendeprøve). Zazwyczaj również trwają dłużej, niż 3 lata.


IB (International Baccalaureate) 

Szkoły zakładane przez fundację edukacyjną o tej samej nazwie. Proponują trzy programy nauczania: przedszkola i szkoły podstawowe, gimnazja oraz wyższe uczelnie. Lekcje odbywają się tam w języku angielskim, zaś egzamin końcowy maturalny uznawany jest na całym świecie.


VUC (Voksenundervisningscenter) 

Szkoły dla dorosłych (od 18 roku życia), które oferują naukę pojedynczych przedmiotów (na przykład potrzebnych do aplikowania na wyższe szkoły), albo kursów doszkalających (na przykład FVU (forberedende voksenundervisning) douczających w języku duńskim lub matematyce). Od kilku lat VUC zawsze połączone jest z HF i gymnasium.


Produktionskole 

Szkoły pomagające w przygotowaniu się do szkół średnich, lub zawodowych. Zajęcia odbywają się na zasadzie warsztatów. Mogą mieć jednak różną formę i uczeń może podejmować się nauki różnych przedmiotów. Doszkalają, na przykład w przedmiotach ścisłych, czy humanistycznych, oferują niekiedy krótkie praktyki. Szkoła jest bezpłatna i trwa maksymalnie rok. Przeznaczona jest dla uczniów, którzy nie ukończyli jeszcze 25 roku życia. Nie dostaje się za nią SU.

https://friis-moltke.dk/arkitektur/uddannelse/skolefaellesskabet-godsbanearealet/

Uniwersytety w Danii (Universitet)
_
________________________


Dużo kierunków studiów prowadzonych jest w języku angielskim. Duża część duńskich uczelni wyższych również poniekąd prowadzona jest w języku angielskim, ponieważ wiele podręczników pisanych jest właśnie tym językiem – albo szwedzkim, ewentualnie norweskim (nie pytajcie dlaczego...). Tak, jak w wypadku szkół wyższych w Polsce, tak i w Danii, żeby móc złożyć papiery na uniwersytet trzeba być absolwentem jednej ze szkół średnich – gymnasium, erhversskole, albo mieć ogólnie zdaną maturę. W dodatku tak, jak i w Polsce mamy w tym wypadku trzy tytuły, które można uzyskać. A są to:
  • bachelor (licencjat)
  • kandidat (magister)
  • PhD (doktorat)


Ponadto, istnieją trzy kategorie szkół wyższych, a są to: 

1. Korte videregående uddannelser (KVU) – to dosyć krótka edukacja, trwająca od 2 do 3 lat. Dzieli się na 5 kategorii: 
  • zdrowie (np.: higienistka)
  • informatyka i design (np.:informatyk)
  • handel i ekonomia (np.: ekonomista)
  • technika i technologia
  • sztuka i twórczość (np.: scenarzysta)


2. Mellemlange videregående uddannelser (MVU) – to studia trwające od 3 do 4½ lat. Dzielą się na kategorie: 
  • językoznawstwo (np.: dziennikarz)
  • pedagogika (np.: nauczycielka w szkole podstawowej)
  • zdrowie (np.: fizjoterapeuta)
  • społeczeństwo i ekonomia (np.: zarządzanie wypoczynkiem)
  • sztuka i twórczość (np.: tancerz)
  • technika i technologia (np.: architekt budowlany)


3. Lange videregående uddannelser (LVU) – to studia, które trwają najdłużej, gdyż od 5 do 6 lat. Dzielą się na kategorię: 
  • technika i technologia (np.: programista)
  • sztuka i twórczość (np.: projektant)
  • nauka ścisła (np.: biolog)
  • społeczeństwo i ekonomia (np.: antropolog, czy prawnik)
  • humanistyka (np.: język polski)
  • zdrowie (np.: lekarz)


Jak ubiegać się o dołączenie do szkoły w Danii?


O przyjęcie do wszystkich szkół można się ubiegać na stronie optagelse. Na stronie głównej mamy możliwość wybrania jednej z trzech strzałek, które nas interesują. Pierwsza to szkoły średnie, wszelkie college i tym podobne, druga, to szkoły wyższe, zaś trzecia to szkoły wyższe w języku angielskim dla obcokrajowców. W razie niejasności warto jednak skontaktować się z doradcą szkolnym (studievejleden) pracującym w wybranej przez nas szkole.
 optagelse


Szkoły językowe w Danii

Szkoły językowe od 1 lipca 2018 roku są w Danii płatne, praktycznie dla wszystkich – prócz uchodźców, oraz w ramach łączenia rodzin. Dla wszystkich innych nauka języka Duńskiego jest płatna, a kwota to 2000 DKK za jeden moduł, plus depozyt w wysokości 1250 DKK. 

Jednakże Duńskie prawo zaświadcza, że każdy obcokrajowiec ma prawo do darmowej nauki języka Duńskiego przez pierwsze 3,5 roku bycia w kraju. Więc jak to naprawdę wygląda? Szczerze trzeba przyznać, że wiele osób pracujących w szkołach językowych w Danii samych nie wie co powiedzieć na ten temat. 

Prawdą jednak jest, że każdy obcokrajowiec tuż po przybyciu i zameldowaniu się w Danii (dostaniu pozwolenia na pobyt oraz nadaniu numeru CPR) powinien dostać, tak zwany klippekort, na swoją pocztę elektroniczną, pozwalający na darmową naukę języka. Karta ważna jest przez 5 lat, jednak każde osobiste przerwy w nauce trzeba meldować w szkole językowej, ponieważ w innym razie czas na naukę przepadnie.



Jak ubiegać się o szkołę językową w Danii? 


Po dostaniu klippekort należy skontaktować się z najbliższą szkołą językową i określić, kiedy zamierzamy podjąć się nauki. Prawnie możemy ją przełożyć na inny termin, jeżeli nie będziemy gotowi na jej rozpoczęcie, ale należy o tym poinformować naszą szkołę językową. 
Jeżeli nie dostaniemy klippekort najlepiej napisać do szkoły językowej, wyjaśnić sytuację i kierować się ich zaleceniami. 
Inna sprawa dotyczy osób, które przybyły do Danii w ramach łączenia rodzin (żon, dzieci, itp). Im wedle duńskiego prawa nie zostaje przyznany klippekort i mają szansę na naukę języka za darmo na starych zasadach, czyli również przez 5 pierwszych lat. 




SU, czyli gdzie moje pieniądze za szkołę?

SU w Danii jest święte. Dlaczego? Bo jaki młodzieniec nie jest szczęśliwy z kieszonkowego w wysokości od 2,5 DKK miesięcznie? SU (Statens Uddannelsesstøtte), czyli państwowe wsparcie finansowe na czas nauki, o które ubiegać może się młodzież po skończeniu 18 roku życia, będąc już na średnim, lub wyższym wykształceniu (w niektórych wypadkach również będąc w 10 klasie). 
Istnieje szereg zasad, które trzeba spełniać ubiegając się o SU. Kwota pomocy może się różnić w zależności od tego, czy mieszkasz sam, czy z rodzicami, jak daleko dojeżdżasz do szkoły, czy masz ukończone 20 lat, albo czy pracujesz.


Cudzoziemcy a SU


Prawa dla cudzoziemców obowiązują tylko studentów, lub ludzi, którzy przyjechali do Danii sami, do pracy, albo na studia. W przypadku łączenia rodzin – mieszkania z rodzicami, albo teoretycznie „na garnuszku” rodziców (tj. na ich papierach, ale może być w innym mieszkaniu/akademik ect.) – SU przyznawane jest na tej samej zasadzie, na której przyznawane jest dla uczniów duńskich. 
W przypadku studentów zagranicznych, muszą oni dodatkowo pracować. Minimum 10 godzin tygodniowo. Ale nie mogą oni zarabiać zbyt wiele – zresztą to samo prawo tyczy się Duńczyków.

https://radiatordesign.dk/oerestad-gymnasium/

________________________

Co jeszcze powinieneś wiedzieć na temat duńskich szkół?


Początek roku szkolnego
Szkoły podstawowe i średnie zaczynają się już w połowie sierpnia. Z tym, że w połowie października uczniowie tych szkół mają tydzień ferii jesiennych. Wyższe szkoły zaczynają z reguły 1 września.


Studievejleder
Doradców szkolnych, czyli studievejleder znajdziemy w każdej szkole w Danii. To oni rozwiązują większość szkolnych problemów, albo odpowiadają na pytania odnośnie następnych szkół, albo praktyk, których chcemy się podjąć.

Zwrot do nauczyciela
W Danii do nauczyciela, tak samo, jak do innych osób, uczniowie zwracają się po imieniu, albo po prostu na „ty”. 

Czas trwania lekcji 
W mojej poprzedniej szkole lekcje trwały po 45 minut, czyli identycznie, jak ma się to do lekcji prowadzonych w Polsce. Później, w college zajęcia potrafiły trwać po półtorej godziny, z przerwami po 10 do 25 minut. Poza tym, przerwę na toaletę zrobić można kiedykolwiek się chce, rzecz jasna z wyczuciem i szacunkiem do wykładającego lekcję nauczyciela. 

System oceniania
W Danii obowiązuje zupełnie inny system oceniania, niż w Polsce, lecz w łatwy sposób da się go porównać do polskiego. Mamy oceny takie, jak -3, 00, 02, 4, 7, 10, 12, gdzie 00 można porównać do naszej 1, zaś 02 do naszej 2 i tak dalej. Pomijając -3, które zresztą tak jak 00 oznacza niezdaną.


Gdzie szukać szkół i zawodów? 

Warto zaglądać na uddannelseguide, gdzie w łatwy sposób znajdziemy interesujące nas zawody, oraz uczelnie i dowiemy się co musimy spełniać, aby dostać się do wybranej przez nas szkoły.

https://friis-moltke.dk/arkitektur/uddannelse/tjoerring-skole-boernehuset-stjernen/

____________________________________


Mam nadzieje, że chociaż trochę przybliżyłam nurtujący Was temat szkół w Danii. Starałam się w jak najklarowniejszy sposób rozpisać wszystkie zagadnienia, żeby wpis był bogaty merytorycznie, a przede wszystkim żebyście z łatwością zrozumieli jak to Duńskie szkolnictwo działa. W razie niejasności pozostawiam Wam możliwość komentowania :) Zachęcam do zadawania pytań tu, albo na mojego mejla claudittadrake@gmail.com, jak zawsze poratuję wiedzą, albo ciepłym słowem! :) 

Jeśli ten post Ci się spodobał, albo wiesz, że przyda się komuś bliskiemu, udostępnij go na Facebooku! :)


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Adbox