Jedziesz serpentynami przez góry, mijasz oliwki, suche wzgórza i nagle na skale pojawia się całe białe miasteczko. Domy są przyklejone jeden do drugiego, ulice wyglądają tak, jakby ktoś projektował je bardziej dla osłów niż samochodów, a z daleka wszystko przypomina rozsypane kostki cukru.
I właśnie tym są pueblos blancos. „Białe miasteczka”, które rozsiane są głównie po prowincjach Malaga i Kadyks, choć znajdziesz je właściwie w całej Andaluzji. Niektóre są bardziej znane, jak Ronda czy Mijas, inne są malutkie i czasem wygląda to tak, jakby czas zatrzymał się tam dobre kilkadziesiąt lat temu.
Spis treści
Dlaczego miasteczka w Hiszpanii są białe?
Najprostsza odpowiedź? Bo tutaj jest naprawdę gorąco.
W Andaluzji latem temperatury potrafią dobijać do 40 stopni, a w niektórych miejscach nawet więcej. I zanim pojawiła się klimatyzacja, ludzie musieli jakoś sobie z tym radzić. Białe ściany odbijają światło słoneczne zamiast je pochłaniać, dzięki czemu domy mniej się nagrzewają. W praktyce robiło to ogromną różnicę. To jak kupowanie częściej białych aut, na przykład w krajach arabskich.
Do bielenia używano wapna. I to też nie było przypadkowe. Wapno miało właściwości dezynfekujące, pomagało zwalczać bakterie, grzyby i owady. Szczególnie ważne stało się to w XIX wieku podczas epidemii cholery. Wiele miejscowości zaczęło wtedy regularnie malować domy wapnem jako formę ochrony.
Skąd wzięły się pueblos blancos?
Większość pueblos blancos zaczęła rozwijać się jeszcze w czasach panowania Maurów, czyli muzułmanów, którzy przez kilka wieków rządzili dużą częścią Hiszpanii. I to właśnie po nich została ogromna część charakterystycznej zabudowy. Dlatego te miasteczka często wyglądają trochę inaczej niż typowe europejskie miasta.
Ulice są bardzo wąskie, kręte i czasem absurdalnie strome. Domy stoją blisko siebie. Okna bywają małe. Wszystko miało swój sens. Ważny był chłód i cień. Im mniej słońca wpadało między budynki, tym łatwiej było przeżyć upały.
Do tego wiele pueblos blancos budowano wysoko w górach albo na wzgórzach. Nie tylko dla widoków. To były miejsca łatwiejsze do obrony. Szczególnie w czasach ciągłych konfliktów między chrześcijanami a Maurami.
Jak wygląda tradycyjny dom w pueblos blancos?
Biała elewacja. Doniczki z kwiatami. Drewniane drzwi. Czasem kolorowe okiennice albo ceramiczne tabliczki z numerami domów. W wielu miejscach nadal zobaczysz kraty w oknach. No ale to już kwestia bezpieczeństwa dobytku.
Najciekawsze często kryje się w środku. Tradycyjne andaluzyjskie domy były budowane wokół patio, czyli wewnętrznego dziedzińca. To tam toczyło się życie. Były rośliny, cień, często mała fontanna albo miejsce do siedzenia. W najgorętsze dni patio działało trochę jak naturalna klimatyzacja. Nie zobaczysz tego w biedniejszych domach, ale i tam często było wyjście na podwórko, albo wspólną przestrzeń pomiędzy budynkami.
W środku domy bywają chłodne nawet latem. Grube ściany dobrze izolują temperaturę, choć zimą… bywa już mniej romantycznie. Bo wiele starszych domów nie ma ogrzewania takiego, do jakiego jesteśmy przyzwyczajeni w północnej Europie. I nagle okazuje się, że 12 stopni w kamiennym domu potrafi być zimniejsze niż zima w Danii.
Najładniejsze białe miasteczka w Hiszpanii, które warto zobaczyć w Andaluzji
Ronda
To chyba najbardziej znane z pueblos blancos i jedno z tych miejsc, które robią wrażenie jeszcze zanim wysiądziesz z auta. Miasto leży na dwóch skałach przedzielonych ogromnym wąwozem El Tajo, a most Puente Nuevo wygląda jakby ktoś go tam zawiesił specjalnie dla efektu.
Warto tu przyjechać dla widoków, ale też dla samego spaceru po starym mieście. Więcej o Ronda pisaliśmy tutaj : Ronda na jeden dzień, co warto zobaczyć?
Mijas
To miasteczko jest dużo bardziej spokojne i łatwo dostępne, bo leży niedaleko wybrzeża Costa del Sol. Białe domy, kwiaty na ścianach, wąskie uliczki i punkty widokowe na morze — wszystko w bardzo kompaktowej wersji. To dobre miejsce, jeśli chcesz poczuć klimat pueblos blancos bez konieczności wjeżdżania głęboko w góry.
Setenil de las Bodegas
To jedno z najbardziej nietypowych miasteczek w całej Andaluzji. Domy są dosłownie wbudowane w skały — część ulic biegnie pod ogromnymi nawisami skalnymi. Co zobaczyć w Setenil, gdzie zaparkować przeczytasz u nas na tym poście: Setenil de las Bodegas, co warto zobaczyć
Arcos de la Frontera
Jedno z najstarszych i najbardziej „klasycznych” pueblos blancos. Położone na stromym wzgórzu, z widokiem na dolinę rzeki Guadalete. Stare miasto jest pełne krętych uliczek, białych ścian i punktów widokowych, które pojawiają się nagle między domami.
Nie masz ochoty organizować wszystkiego samodzielnie? Sprawdź aktualne wycieczki do białych miasteczek. Sami często korzystamy z takich wyjazdów, gdy chcemy zaoszczędzić nie tylko czas, ale i pieniądze. 🙂
Interesuje cię Andaluzja? Zobacz również:
